Sáu năm khổ hạnh chốn rừng già,
Khổ hạnh ai bằng Sĩ Đạt Ta!
Đức Phật, giác ngộ Tứ khổ: “Sinh lão bệnh tử”, nên tìm sư học đạo. Khi được các Thầy Guru dạy cho Pháp “dhūta” để thực hành 13 hạnh đầu đà (dhūtaṅga) nghĩa là “loại bỏ”, “vứt bỏ”, “rũ bỏ”. Quá trình thực hạnh pháp tu đầu-đà của Phật khắc nghiệt hơn bất kỳ một Yogi nào của Ấn Giáo, kể cả vị thầy của mình là A-la-la Ca-lam (ārāda kālāma). Mỗi ngày chỉ ăn một ít hạt đậu hoặc mè.
Do ăn quá ít, Thái Tử Sĩ Đạt Ta đã kiệt sức hoàn toàn xuýt mất mạng căn mà chưa tìm ra được chân lý. Ngài rời bỏ núi Khổ hạnh, thọ nhận bát sữa và đến Bồ Đề Đạo Tràng hành thiền. Đoạn Kinh Trung Bộ I, 240, đức Phật mô tả phương pháp Thiền quán gồm:
1) ly dục sinh hỷ lạc.
2) định sanh hỷ lạc.
3) ly hỷ diệu lạc.
4) xả niệm thanh tịnh.
Nguồn: Internet
Đoạn kinh tóm lược như sau: “Này các đệ tử, rồi Ta suy nghĩ: Ta đang ngồi dưới bóng mát Bồ-đề, chuyển hóa ái dục, ly bất thiện pháp, thanh tịnh tâm ý, chứng thiền thứ nhất, trạng thái hỷ lạc do lìa ái dục, còn tầm, còn tứ; chứng thiền thứ hai, trạng thái hỷ lạc do nội định sinh, không tầm, không tứ, nội tĩnh nhất tâm; chứng thiền thứ ba trụ xả, lìa các hỷ lạc, chính niệm, tỉnh giác, cảm nhận hạnh phúc do biết buông xả; chứng thiền thứ tư buông bỏ tất cả ý niệm, không còn khổ vui, thanh tịnh tuyệt đối. Ta nhận ra rằng đây là con đường đưa đến an lạc, giác ngộ, niết-bàn.” (Kinh Trung Bộ I, 240).
Nguồn: Internet
Vì vậy, khi ngài Ca Diếp đến đảnh lễ đức Phật xin đi theo làm đệ tử. Đức Phật đã khuyên Tổ Ma Ha Ca Diếp nên từ bỏ Hạnh đầu đà, và kể lại trước đây: “Ta tu khổ hạnh trong suốt sáu năm, không ai sánh bằng. Vì ăn quá ít, tay chân của Ta óm như cọng cỏ, cây leo khô héo. Bàn trôn của Ta như móng lạc đà. Xương sống phô bày. Xương sườn gầy mòn như rui nhà nát. Con mắt của Ta nằm sâu hun hút. Da bụng của Ta bám sát xương sống, đen đuốt xấu xí. Ta bước đi đã té gục, úp mặt xuống đất. Lông tóc hư mục, rời khỏi thân ta. Ta tự xoa bóp cơ thể của Ta, thật là đau nhức”.
Từ nhận thức này, Ta quyết từ bỏ pháp tu khổ hạnh của Bà-la-môn. Ta rời núi Khổ, đi thẳng về hướng Bồ-đề Đạo tràng, chuyên tâm thiền định, suốt bốn chín ngày.” (Kinh Sử Tử Hống thuộc Kinh Trung Bộ I, 80). “Ta nhận ra rằng đây là con đường đưa đến an lạc, giác ngộ, niết-bàn.” (Kinh Trung Bộ I, 240). Đức Phật chứng đắc đạo quả giác ngộ, giải thoát.
Nguồn: Internet
Tu khổ hạnh ép xác có nguồn gốc từ Ấn Độ giáo. Các Guru đạo sĩ tin rằng bằng phương pháp tu khổ hạnh ép xác, giúp họ giác ngộ giải thoát. Nhưng đức Phật đã trải nghiệm sáu năm và đức Phật từ bỏ pháp tu đầu-đà khổ hạnh ép xác. Đức Phật chỉ truyền bá Pháp tu “Trung đạo”. Do đó, hạnh đầu-đà chẳng những không phải con đường chứng ngộ của đức Phật mà Ngài còn khuyên là một trong 2 cực đoan nên tránh.
Chính Đề-Bà-Đạt-Đa (Devadatta) đã bị trục xuất khỏi tăng đoàn vì chủ trương tu hạnh đầu-đà khổ hạnh và lôi kéo theo 500 tăng sĩ đi theo mình để thu hút sự hiếu kỳ và thần tượng từ quần chúng, đó là pháp tu không phù hợp với con đường trung đạo của đức Phật giảng dạy. Việc tạo sự ảnh hưởng, được quần chúng ca ngợi tán thán như là phép lạ, thần bí đã từng xảy ra trong thời đức Phật.
Nguồn: Internet
TT. Thích Lệ Thọ – Phó Hiệu trưởng Trường TCPH Bạc Liêu